Ψυχομετρική Αξιολόγηση
Δείτε ακόμα
Πρώτη επικοινωνία
Η πρώτη επικοινωνία αφορά τη διαθεσιμότητα, τον τρόπο έναρξης της διαδικασίας και μια σύντομη καταγραφή του λόγου για τον οποίο αναζητάτε υποστήριξη. Η αναλυτική διερεύνηση του αιτήματος πραγματοποιείται στην προγραμματισμένη πρώτη συνεδρία.
Κλείστε μια συνάντησηΚάθε αξιολόγηση ξεκινά από ένα συγκεκριμένο ερώτημα, όχι από την επιλογή ενός τεστ
Η ψυχομετρική αξιολόγηση είναι μια οργανωμένη διαδικασία που βοηθά να διερευνηθούν με μεγαλύτερη ακρίβεια διαφορετικές πλευρές της γνωστικής, συναισθηματικής και ψυχολογικής λειτουργίας ενός παιδιού, ενός εφήβου ή ενός ενηλίκου. Μπορεί να ζητηθεί όταν υπάρχουν ερωτήματα σχετικά με τη μάθηση, τη συμπεριφορά, την προσωπικότητα, τις σχέσεις ή δυσκολίες που επηρεάζουν την καθημερινή λειτουργία.
Η διαδικασία δεν περιορίζεται στη συμπλήρωση ενός ψυχομετρικού τεστ. Περιλαμβάνει την αποσαφήνιση του αιτήματος, τη συλλογή σχετικών πληροφοριών και την επιλογή των εργαλείων που είναι κατάλληλα για την ηλικία και για το συγκεκριμένο ερώτημα. Στην αξιολόγηση παιδιών και εφήβων μπορεί επίσης να χρειαστούν πληροφορίες από τους γονείς και, όπου είναι χρήσιμο και υπάρχει η απαραίτητη συναίνεση, από το σχολικό περιβάλλον.
Οι βαθμολογίες δεν ερμηνεύονται απομονωμένα ούτε αποτελούν από μόνες τους μια πλήρη περιγραφή του ανθρώπου. Τα αποτελέσματα εξετάζονται σε συνδυασμό με τη συνέντευξη, το ιστορικό, τις παρατηρήσεις και τον σκοπό της αξιολόγησης. Οι διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες υπογραμμίζουν ότι κάθε εργαλείο πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο για τον σκοπό και τον πληθυσμό για τους οποίους διαθέτει επαρκή επιστημονική τεκμηρίωση (American Educational Research Association et al., 2014; American Psychological Association, 2020; International Test Commission, 2001).
Τι μπορεί να διερευνηθεί μέσα από την ψυχομετρική αξιολόγηση
Γνωστικές ικανότητες και τρόπος επεξεργασίας πληροφοριών
Προσοχή, μνήμη και οργάνωση της σκέψης
Μαθησιακή και σχολική λειτουργία
Συναισθηματικές και συμπεριφορικές δυσκολίες
Χαρακτηριστικά προσωπικότητας
Συναισθηματικός δεσμός και διαπροσωπικές σχέσεις
Δυνατά σημεία και τομείς στους οποίους χρειάζεται υποστήριξη
Ερωτήματα που σχετίζονται με τον σχεδιασμό της κατάλληλης παρέμβασης
Η ακριβής επιλογή των τομέων και των ψυχομετρικών εργαλείων καθορίζεται κάθε φορά από την ηλικία, το αίτημα και τον σκοπό για τον οποίο ζητείται η αξιολόγηση.
Πώς εξελίσσεται η διαδικασία
Η αξιολόγηση ξεκινά με συνάντηση κατά την οποία αποσαφηνίζεται τι χρειάζεται να διερευνηθεί, ποιος ζητά την αξιολόγηση και για ποιον σκοπό θα χρησιμοποιηθούν τα αποτελέσματα. Συλλέγονται πληροφορίες για τη δυσκολία, το σχετικό ιστορικό και τον τρόπο με τον οποίο επηρεάζεται η καθημερινή ζωή ή η λειτουργία της σχέσης.
Όταν η αξιολόγηση αφορά παιδί ή έφηβο, μέρος των πληροφοριών συλλέγεται από τους γονείς. Όταν αφορά ένα ζευγάρι, διερευνάται το κοινό αίτημα, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο κάθε σύντροφος αντιλαμβάνεται τη σχέση.
Επιλέγονται τα ψυχομετρικά εργαλεία που μπορούν να απαντήσουν στο συγκεκριμένο ερώτημα και είναι κατάλληλα για την ηλικία, τα χαρακτηριστικά και το πλαίσιο της αξιολόγησης. Ανάλογα με το αίτημα, τα εργαλεία μπορεί να συμπληρώνονται ατομικά, από γονείς ή εκπαιδευτικούς ή, στην αξιολόγηση σχέσεων, από τον έναν ή και από τους δύο συντρόφους.
Ο αριθμός και το είδος των εργαλείων δεν είναι ίδια σε όλες τις περιπτώσεις. Δεν χορηγούνται τεστ χωρίς σαφή λόγο ούτε επιλέγονται μόνο επειδή είναι γνωστά.
Τα αποτελέσματα των εργαλείων συνδυάζονται με τις πληροφορίες από τη συνέντευξη, το ιστορικό και το αρχικό αίτημα. Στόχος δεν είναι η απλή παρουσίαση βαθμολογιών, αλλά η διαμόρφωση μιας κατανοητής εικόνας που απαντά στα ερωτήματα της αξιολόγησης.
Η ανατροφοδότηση πραγματοποιείται με το άτομο ή τα πρόσωπα που συμμετείχαν στη διαδικασία, σύμφωνα με τον σκοπό και τους όρους που έχουν συμφωνηθεί. Όπου προβλέπεται, μπορεί να παρέχεται γραπτή έκθεση με τα βασικά ευρήματα, τους περιορισμούς και τις προτεινόμενες κατευθύνσεις.
Συχνές ερωτήσεις
Η ψυχομετρική αξιολόγηση μπορεί να πραγματοποιηθεί σε παιδιά, εφήβους και ενηλίκους. Μπορεί επίσης να περιλαμβάνει εργαλεία που διερευνούν τον τρόπο λειτουργίας μιας σχέσης, τη συναισθηματική σύνδεση, την επικοινωνία ή άλλες πλευρές της δυναμικής ενός ζευγαριού.
Δεν χρησιμοποιούνται τα ίδια εργαλεία σε όλες τις ηλικίες ή για όλα τα αιτήματα. Κάθε τεστ έχει συγκεκριμένο σκοπό, πληθυσμό και προϋποθέσεις χορήγησης.
Ανάλογα με το αίτημα, μπορεί να διερευνηθούν γνωστικές ικανότητες, προσοχή, μνήμη, μαθησιακή λειτουργία, χαρακτηριστικά προσωπικότητας, συναισθηματικές ή συμπεριφορικές δυσκολίες, καθώς και πλευρές του συναισθηματικού δεσμού και των διαπροσωπικών σχέσεων.
Η αξιολόγηση δεν εξετάζει αυτομάτως όλους αυτούς τους τομείς. Επιλέγονται μόνο εκείνοι που σχετίζονται με το συγκεκριμένο ερώτημα.
Η επιλογή βασίζεται στον λόγο για τον οποίο ζητείται η αξιολόγηση, στην ηλικία, στο ιστορικό, στα χαρακτηριστικά του ατόμου ή της σχέσης και στην επιστημονική τεκμηρίωση κάθε εργαλείου.
Ένα τεστ δεν επιλέγεται μόνο επειδή το έχει ζητήσει ο ενδιαφερόμενος ή επειδή είναι ευρέως γνωστό. Προηγείται διερεύνηση ώστε να διαπιστωθεί αν είναι πράγματι κατάλληλο και αν μπορεί να απαντήσει στο συγκεκριμένο αίτημα.
Όταν το αίτημα αφορά τη σχέση, μπορεί να χρησιμοποιηθούν εργαλεία που εξετάζουν διαφορετικές πλευρές της επικοινωνίας, της συναισθηματικής σύνδεσης, της ικανοποίησης από τη σχέση ή των δυσκολιών που επαναλαμβάνονται μεταξύ των συντρόφων.
Ανάλογα με το εργαλείο και τον σκοπό, μπορεί να ζητηθεί από κάθε σύντροφο να απαντήσει ξεχωριστά. Τα αποτελέσματα δεν χρησιμοποιούνται για να καθορίσουν ποιος «έχει δίκιο», αλλά για να συμβάλουν στην καλύτερη κατανόηση της δυναμικής της σχέσης.
Όχι. Ένα μεμονωμένο τεστ δεν αρκεί για να δοθεί διάγνωση ούτε μπορεί να αποδώσει μια ολοκληρωμένη εικόνα του ανθρώπου ή της σχέσης.
Τα αποτελέσματα μπορούν να συμβάλουν στη διερεύνηση ενός διαγνωστικού ή θεραπευτικού ερωτήματος, αλλά χρειάζεται να εξετάζονται μαζί με τη συνέντευξη, το ιστορικό, τις παρατηρήσεις και τις υπόλοιπες διαθέσιμες πληροφορίες.
Συνήθως δεν απαιτείται ειδική προετοιμασία ή μελέτη. Ο εξεταζόμενος χρειάζεται να είναι επαρκώς ξεκούραστος και να ακολουθεί τις οδηγίες που δίνονται για τα συγκεκριμένα εργαλεία.
Στην περίπτωση ανηλίκου, το παιδί ή ο έφηβος ενημερώνεται με ειλικρινή και κατάλληλο για την ηλικία του τρόπο. Η αξιολόγηση δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως εξέταση στην οποία χρειάζεται να «πετύχει».
Η διάρκεια εξαρτάται από το αίτημα, την ηλικία, τα εργαλεία που χρειάζονται και την έκταση των πληροφοριών που πρέπει να συλλεχθούν. Μπορεί να ολοκληρωθεί σε μία συνάντηση ή να απαιτήσει περισσότερες συνεδρίες.
Η συνάντηση ανατροφοδότησης πραγματοποιείται αφού ολοκληρωθούν η βαθμολόγηση, η σύνθεση και η ερμηνεία των δεδομένων.
Η παροχή γραπτής έκθεσης εξαρτάται από τον σκοπό της αξιολόγησης και συμφωνείται πριν από την έναρξη. Δεν απαιτεί κάθε αίτημα την ίδια μορφή έκθεσης.
Όταν παρέχεται, η έκθεση δεν περιορίζεται σε αριθμητικές βαθμολογίες. Χρειάζεται να απαντά στο αρχικό ερώτημα, να παρουσιάζει τα ευρήματα με σαφήνεια και να αναφέρει τους περιορισμούς και τις κατευθύνσεις που μπορούν να προκύψουν.
Πριν από την έναρξη διευκρινίζεται ποιος ζήτησε την αξιολόγηση, ποιος συμμετέχει και ποιος θα λάβει τα αποτελέσματα.
Στην αξιολόγηση ενηλίκου, τα αποτελέσματα παρουσιάζονται στον ίδιο. Στην αξιολόγηση ανηλίκου ενημερώνονται οι γονείς και, με τρόπο κατάλληλο για την ηλικία του, το ίδιο το παιδί ή ο έφηβος. Όταν η διαδικασία αφορά ζευγάρι, οι όροι παρουσίασης των κοινών και ατομικών πληροφοριών καθορίζονται εξαρχής.
Τα αποτελέσματα αποτελούν ευαίσθητες προσωπικές πληροφορίες και καλύπτονται από το επαγγελματικό απόρρητο και το ισχύον πλαίσιο προστασίας δεδομένων.
Δεν κοινοποιούνται σε άλλο πρόσωπο, επαγγελματία ή φορέα χωρίς την κατάλληλη ενημέρωση και συναίνεση, εκτός από τις ειδικές περιπτώσεις που προβλέπονται από τη νομοθεσία και την επαγγελματική δεοντολογία.