Συμβουλευτική Γονέων
Δείτε ακόμα
Πρώτη επικοινωνία γονέων
Η πρώτη συνάντηση εστιάζει στη δυσκολία που αντιμετωπίζει η οικογένεια και στις συνθήκες μέσα στις οποίες εμφανίζεται. Στη συνέχεια διαμορφώνεται η κατάλληλη κατεύθυνση συνεργασίας.
Κλείστε μια συνάντησηΗ αλλαγή στην οικογενειακή καθημερινότητα ξεκινά από την κατανόηση της δυσκολίας
Η συμβουλευτική γονέων απευθύνεται σε γονείς που χρειάζονται υποστήριξη για να κατανοήσουν καλύτερα τη συμπεριφορά και τις ανάγκες του παιδιού τους. Μπορεί να είναι χρήσιμη όταν οι εντάσεις επαναλαμβάνονται, τα όρια δεν εφαρμόζονται με συνέπεια ή οι γονείς αισθάνονται ότι οι τρόποι που δοκιμάζουν δεν οδηγούν πλέον στο επιθυμητό αποτέλεσμα.
Η διαδικασία δεν έχει ως στόχο να αξιολογήσει αν ένας γονέας είναι «καλός» ή «κακός». Εξετάζει τι συμβαίνει πριν και μετά από μια συμπεριφορά, ποιες αντιδράσεις την ενισχύουν ή τη συντηρούν και ποιες αλλαγές μπορούν να εφαρμοστούν ρεαλιστικά στην καθημερινότητα της συγκεκριμένης οικογένειας.
Οι γονείς υποστηρίζονται ώστε να ανταποκρίνονται με μεγαλύτερη σαφήνεια και συνέπεια, διατηρώντας ταυτόχρονα τη συναισθηματική σύνδεση με το παιδί. Μετα-αναλύσεις οργανωμένων προγραμμάτων γονεϊκής υποστήριξης δείχνουν ότι τεχνικές όπως η θετική ενίσχυση, ο έπαινος, οι λογικές συνέπειες και η σαφής ανταπόκριση στη συμπεριφορά μπορούν να συμβάλουν στη μείωση των επίμονων προβλημάτων συμπεριφοράς. Τα αποτελέσματα όμως εξαρτώνται από το είδος της δυσκολίας, την ηλικία και τη σωστή προσαρμογή της παρέμβασης (Kaminski et al., 2008; Leijten et al., 2019).
Θέματα που μπορούν να διερευνηθούν στη συμβουλευτική γονέων
Όρια και κανόνες στην καθημερινότητα
Έντονα ξεσπάσματα και αντιδραστική συμπεριφορά
Δυσκολίες στην επικοινωνία γονέα και παιδιού
Άγχος, φόβοι και συναισθηματική ανασφάλεια
Ζήλια και συγκρούσεις μεταξύ αδελφών
Προσαρμογή στο σχολείο ή σε σημαντικές αλλαγές
Διαζύγιο, απώλεια και αλλαγές στην οικογένεια
Διαφορετικές στάσεις των γονέων ως προς την ανατροφή
Πώς εξελίσσεται η θεραπευτική διαδικασία
Οι γονείς περιγράφουν τι τους προβληματίζει, πότε εμφανίζεται η δυσκολία και πώς αντιδρούν συνήθως τα μέλη της οικογένειας. Εξετάζονται επίσης η ηλικία του παιδιού, οι πρόσφατες αλλαγές και οι συνθήκες μέσα στις οποίες εμφανίζεται η συμπεριφορά.
Με βάση το αίτημα, συμφωνούνται συγκεκριμένοι και ρεαλιστικοί στόχοι. Οι γονείς υποστηρίζονται ώστε να κατανοήσουν τι μπορεί να συντηρεί τη δυσκολία και να επιλέξουν τρόπους ανταπόκρισης που μπορούν να εφαρμόζονται με μεγαλύτερη συνέπεια.
Οι προτεινόμενες αλλαγές δοκιμάζονται στην καθημερινότητα και συζητούνται στις επόμενες συναντήσεις. Εξετάζεται τι λειτούργησε, τι δεν ήταν εφαρμόσιμο και ποιες προσαρμογές χρειάζονται, χωρίς να αντιμετωπίζεται η οικογενειακή ζωή ως ένα άκαμπτο σύστημα κανόνων.
Συχνές ερωτήσεις
Όχι απαραίτητα. Η συμβουλευτική γονέων μπορεί να πραγματοποιείται μόνο με τον έναν ή και με τους δύο γονείς. Αν από τη διερεύνηση προκύψει ότι χρειάζεται άμεση αξιολόγηση ή ψυχολογική υποστήριξη του παιδιού, αυτό συζητείται ξεχωριστά.
Η συμμετοχή και των δύο μπορεί να είναι χρήσιμη, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν σημαντικές διαφορές ως προς τα όρια και την ανατροφή. Ωστόσο, η διαδικασία μπορεί να ξεκινήσει και με έναν γονέα, εφόσον αυτός είναι ο μόνος διαθέσιμος ή ο γονέας που ζητά υποστήριξη.
Η συμβουλευτική περιλαμβάνει συγκεκριμένες κατευθύνσεις και πρακτικά εργαλεία, αλλά δεν βασίζεται σε έτοιμες συνταγές που εφαρμόζονται με τον ίδιο τρόπο σε κάθε οικογένεια. Οι προτάσεις χρειάζεται να λαμβάνουν υπόψη την ηλικία του παιδιού, τη φύση της δυσκολίας και τις πραγματικές δυνατότητες της οικογένειας.
Στη συμβουλευτική γονέων το κύριο αντικείμενο είναι ο τρόπος με τον οποίο οι γονείς κατανοούν και διαχειρίζονται τη δυσκολία. Στην ψυχολογική υποστήριξη του παιδιού η εργασία γίνεται άμεσα με το παιδί ή τον έφηβο. Οι δύο υπηρεσίες μπορεί να συνδυάζονται όταν αυτό κρίνεται κατάλληλο.
Η διάρκεια εξαρτάται από το αίτημα και την πολυπλοκότητα της κατάστασης. Ορισμένες δυσκολίες μπορούν να αντιμετωπιστούν μέσα από περιορισμένο αριθμό συναντήσεων, ενώ άλλες χρειάζονται πιο σταθερή παρακολούθηση και επανεκτίμηση.
Η διαφωνία δεν χρειάζεται να έχει λυθεί πριν από την έναρξη της συμβουλευτικής. Μπορεί να αποτελέσει μέρος της διαδικασίας, με στόχο να βρεθούν βασικά σημεία συνέπειας απέναντι στο παιδί, χωρίς να απαιτείται οι γονείς να συμφωνούν σε όλα.
Επιστημονική βιβλιογραφία
Kaminski, J. W., Valle, L. A., Filene, J. H., & Boyle, C. L. (2008). A meta-analytic review of components associated with parent training program effectiveness. Journal of Abnormal Child Psychology, 36(4), 567–589.
Leijten, P., Gardner, F., Melendez-Torres, G. J., van Aar, J., Hutchings, J., Schulz, S., Knerr, W., & Overbeek, G. (2019). Meta-analyses: Key parenting program components for disruptive child behavior. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 58(2), 180–190.